No Comments دسته‌بندی نشده

فسفر برای عملکر عضلات و گلبول های قرمز و تشکیل آدنوزین تری فسفات ( APT و ۲یا ۳ دی فسفو گلیسرات که آزاد سازی اکسیژن از هموکلوبین را تسهیل می نماید و همچنین برقراری تعادل اسید و باز ضروری می باشد . میزان فسفر سرم خون ۳/۵ _ ۴/۵ میلی کرم در دسی است .

کمبود فسفر (هیپوفسفاتمی )

هیپوفسفاتمی به ماهش فسفر به میزان کمتر از ۲/۵ میلی کرم در دسی لیتر گفته می شود . کمبود فسفر می تواند به دلیل اتتقال پتاسیم از سرم به سلول ها ، افزایش دفع پتاسیم از ادرار یا کاهش جذب روده ای پتاسیم نیز رخ دهد .

پاتوفیزیولوژی

این عارضه در حین تجویز کالری به بیمارانی که دچار سوتغذیه شدید پروتئین چربی هستند نیز بروز می کند و احتمال بروز آن همراه با دریافت یا تجویز مربوهیدرات های ساده نیز وجود دارد . سایر علل هیپوفسفاتمی عبارتند از طولانی شدن هیپرونتیلاسیون و آلکالوز تنفسی ، تغذیه ،ترک الکل ، مصرف پایین فسفر در رژیم غذایی ، کتواسیدوزیس دیابتی و سوختگی های وسیع ، هیپومنیزیونی ، هیپوکالمی و پرکاری غده تیروئید ، مصرف دیورتیک های اسموتیک و نهار کننده های کربونیک انیدراز ( استازولامید ) و آنتی اسید های حاوی منیزیوم ،کلسیم یا آلبومین ،لازم به ذکر است که کمبود ویتامین D میتواند سبب کاهش کلسیم و فسفر شود که خود منحر به استئومالاسی می گردد.

تظاهرات بالینی

علایم این اختلال عبارتتند از : تحریک پذیری ، خستگی ، تشویش و نگرانی ، ضعف و بی حالی و پارستزی و گیجی و کما ،ضمنا کاهش دی فسفو گلیسرات موجب کاهش تحویل اکسیژن به بافت های محیطی و آنوکسی می گردد که خود موجبات افزایش سرعت تنفسی و آلکالوز را ف اهم آورده و سرانجام در این شرایط با ورود یون فسفر به داخل سلول هیپوفسفاتمی ایجاد می شود .تصور می شود هیپوفسفاتمی با کاهش فعالیت کموتاکتیک و فاگوسیتوز موجب عفونت گردد . ضمنا آسیب عضله ( به علت کاهش APT) سبب ضعف عضلانی ( به خصوص عضلات تنفسی ) درد و رابدومیولیز حاد می شود حال آنکه هیپوفسفاتمی نیز مقاومت فرد نسبت به انسولین را افزایش داده و سبب هیپرگلیسمی می شود . بعلاوه اختلالات خونی ناشی از هیپوفسفاتمی نیز با خونریزی و کمبود همراه است .

بررسی و یافته های تشخیصی

کنترل منیزیوم سرم و کنترل میزان دفع منیزیوم ادرار و میزان هورمون پاراتورمون میتواند در تشخیص این عارضه و علت آن کمک کننده باشد .

تدابیر طبی

تجویز مقادیر مافی فسفر از طریق محلول های تغذیه ای و تجویز فسفر وریدی ( در مورد اورژانس ) می تواند بسیار کمک مننده باشد . البته باید به خاطر داشت که عوارض ناشی از تجویز وریدی فسفر ( فسفات سدیم و پتاسیم ) عبارتند از تتانی ( به علت هیپوکلسمی ) و کلسیفیکاسیون بافتی ( عروق خونی ، قلب ، ریه ، کلیه و چشم ) و نکروز بافتی به علت نشت دارو به زیر پوست .

تدابیر پرستاری

شناسایی این افراد ، آموزش های تغذیه ای جهت پیشگیری از این عارضه ، کنترل عفونت و یا آموزش به بیمار در مورد مصرف مکمل های فسفر از مهمترین اقدامات و تدابیر پرستاری در این اختلال است .

افزایش فسفر ( هیپرفسفاتمی )

به افزایش فسفر سرم به بیشتر از ۴/۵ mg/do هیپرفسفاتمی اطلاق می گردد .

پاتوفیزیولوژی

شایعترین علت آن نارسایی کلیه است . ولی سلیر علل آن عبارتند از : افزایش دریافت فسفر ، کاهش برون ده یا انتقال از داخل سلول به فضای خارج سلولی ،شیمی درمانی در بیماران دچا نئوپلاسم ، هیپوپاراتیروئیدی ، اسیدوز تنفسی یا کتواسیدوز دیابتی ، نمروز عضلانی و افزایش جذب فسفر ؛
باید خاطر نشان نمود که اولین عارضه افزایش فسفر ، کالسیفیکاسیون متاستاتیک ( بافت های نرم ، مفاصل و شریان ها ) می باشد ( زمانی اتفاق می افتد که حاصل ضرب کلسیم و منیزیوم از ۷۰ میلی گرم در دسی لیتر بیشتر باشد )

تظاهرات بالینی

تظاهرات بالینی زودرس این اختلال، تتانی (به دلیل افزایش فسفر و کاهش کلسیم) می باشد که با سوزن سوزن شدن نوک انگشتان دست و اطراف دهان، بی اشتهایی، استفراغ، ضعف عضلانی، افزایش فعالیت رفلکسی و تاکیکاردی مشخص می گردد. اما عوارض دیررس و مهم افزایش فسفر، کلسیفیکاسیون بافت های نرم (بخصوص در اختلالات گلومرولی) می باشد که سبب کاهش برون ده ادراری، ایجاد اختلالات بینایی و تپش قلب می گردد.

بررسی و یافته های تشخیصی

کنترل کلسیم و فسفر، رادیوگرافی از تغییرات اسکلتی، و میزان هورمون پاراتیروئید، از مهمترین راه های تشخیصی در این اختلال می باشد.ضمنا جهت بررسی عملکرد کلیوی BUN و Cr نیز اندازه گیری میشود و عروق بدن از لحاظ کلسیفیکاسیون باید تحت بررسی قرار گیرند.

تدابیر طبی:

برطرف نمودن اختلالات زمینه ای (مانند اسیدوز و ….)، تجویز ویتامین D (کلسی ترول و روکاترول) و استفاده از تجویز وریدی کلسی ترول و یا تجویز ژل های کلسیمی متصل شونده به فسفات از تدابیر مهم طبی در این اختلال محسوب می گردد.

حسین قالوندی

حسین قالوندی هستم، کارشناس پرستاری از دانشگاه علوم پزشکی اهواز و شاغل در بخش ICU میباشم. این وب سایت رو به خاطر علاقه ام به آموزش به بیمار و همچنین تحقق رویاهایی که مطمئنم بهشون میرسم درست کرده ام.

More Posts - Website

Tags

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.