No Comments آموزش پرستاری

آریتمی چیست؟

اختلال در ریتم طبیعی قلب است.ریتم طبیعی قلب از گره سینوسی شروع شده و یک توالی طبیعی را از طریق سیستم الکتریکی قلب دنبال میکند. میزان طبیعی ضربان قلب ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است.یک ضربان قلب خیلی آهسته (برادی کاردی) و یا خیلی تند (تاکی کاردی) می تواند در عملکرد طبیعی قلب اختلال ایجاد کند و باعث بروز علائم و نشانه هایی شود که می تواند خفیف بوده یا تهدیدکننده ی حیات باشد و با قطع شدن ایمپالس های الکتریکی بلوک قلبی ایجاد می شود.سرعت ضربان قلب تحت تاثیر احساسات و هیجانات؛ فعالیت ها؛ داروها و یا سایر محرک ها مثل کافئین، تنباکو و الکترولیت ها است. دیس ریتمی ها می توانند بر اساس محل و منشا آنها طبقه بندی می شوند:

bradycardia

۱) برادی کاردی سینوسی:

برادی کاردی سینوسی عبارت از یک ریتم سینوسی کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه است و ریتم نرمال می باشد.برادی کاردی سینوسی در هنگام خواب و در ورزشکاران با وضعیت بدنی خوب می تواند طبیعی باشد. ممکن است در پاسخ به دارو و یا افزایش تحریک عصب واگ رخ دهد.

علل و عوامل موثر:

+ افزایش فشار داخل جمجمه
+ هیپوتیروئیدیسم
+ افزایش تحریک عصب واگ(افزایش فشار روده ای یا استفراغ)
+ مصرف داروهایی مانند دیگوکسین؛ کنیدین، پروپرانولول، پروکائین آمید و آمیودارون
+ نرسیدن اکسیژن به میوکارد قلب

علائم و نشانه ها:

معمولا بدون علامت است و یا ممکن است علائم زیر وجود داشته باشد:
+ سبکی سر
+ ضعف
+ خستگی
+ تنفس کوتاه
+ کاهش سطح هوشیاری (غش کردن)

عوارض:

+ سنکوپ
+ درد قفسه سینه

درمان:

+ تصحیح علت های زمینه ای
+ داروهای آتروپین، دوپامین، اپی نفرین و ایزوپروترنول
+ کارگذاری ضربان ساز دائم یا موقت (پیس میکر)

Rhythm-Strip-Third-Degree-AV-Block

۲) بلوک قلبی

بلوک قلبی (درجه یک،دو،سه) یک اختلال هدایتی قلب است که منجر به کند شدن ضربان قلب همراه با جدایی کامل یا جزئی الکتریکی بین دهلیز و بطن می شود.در نوع کامل یا درجه ۳ بلوک قلبی، عملکرد مستقل یا بدون کنترل بطن ها منجر به کاهش کارایی و کفایت قلب می شود.

علل و عوامل موثر:

+ افزایش تحریک عصب واگ
+ تب روماتیسمی
+ تغییرات مخرب در سیستم هدایتی قلب
+ جراحی قلب
+ بیماری های ایسکمیک قلب
+ انفارکتوس میوکارد که منجر به کاهش خونرسانی به سیستم الکتریکی قلب می شود.
+ هایپوتیروئیدیسم
+ بیماری های مادرزادی قلب
+ مسمومیت دارویی (دیژیتال، کینیدین، پروکائین آمید، وراپامیل)

علائم و نشانه ها

بلوک درجه یک قلبی معمولا بدون علامت است.
نوع دو و سه ممکن است بدون علامت بوده و یا همراه علائم زیر باشند:
+ گیجی
+ ضعف
+ فشارخون پایین
+ درد سینه
+ کاهش سطح هوشیاری
+ تنفس مشکل (علائم نارسایی احتقانی قلب)

عوارض:

+ سنکوپ و یا کاهش سطح هوشیاری
+ نارسایی قلبی
+ نداشتن سیستول (قطع ضربان قلب)

درمان:

+ اصلاح علت زمینه ای
+ داروهای دوپامین، اپی نفرین، آتروپین، ایزوپروترنول جهت اقدام اورژانسی
+ پیس میکر موقت یا دائم

۳)ریتم جانکشنال:

ریتم جانکشنال از گره دهلیزی – بطنی ناشی می شود.ریت معمولا بین ۴۰ تا ۶۰ ضربه در دقیقه است. فعالیت دهلیزی (موج پی روی نوار قلب) وجود ندارد و یا به صورت همزمان یا بعد از فعالیت بطن رخ می دهد.

علل و عوامل موثر:

مسمومیت با دیژیتال ها
هیپوکسی(نرسیدن اکسیژن)
تحریک عصب واگ
جراحی دریچه ای قلب
ایسکمی یا انفارکتوس دیواره تحتانی میوکار( عرضه ناکافی خون به گره سینوسی)

علائم و نشانه ها:

بیمار ممکن است بدون علائم بوده و علائم زیر را نشان دهد:
سرگیجه، ضعف، افت سطح هوشیاری

درمان:

درمان علت زمینه ای
مشاهده و بررسی : ریتم جانکشنال معمولا دائمی نیست.
داروها: آتروپین و ایزوپروترنول
تعبیه پیس میکر به ندرت مورد نیاز است.

۴) تاکی کاردی سینوسی:

تاکی کاردی سینوسی ریت مبیشتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. منشا ضربه و هدایت ایمپالس های الکتریکی طبیعی است، ریتم منظم است.

علل و عوامل موثر:

تب، ورزش، اضطراب، درد، دهیدراتاسیون، هیپوولمی، هیپرتیروئیدیسم، هیپوکسی، آنمی و همچنین داروهای موثر بر سیستم عصبی خودکار (کافئین و الکل، نیترات ها، ایزوپروترنول، آتروپین، اپی نفرین، نیکوتین)

علائم و نشانه ها:

خستگی، تپش قلب، تنفس کوتاه (بسته به علت زمینه ای)

عوارض:

+ افت فشار
+ سنکوپ
+ سرگیجه

درمان:

طبی: درمان علت های زمینه ای

۵) فلوتر دهلیزی:

فلوتر دهلیزی به وسیله یک موج الکتریکی ایجاد می شود که به سرعت در دهلیز پخش می شود. تعداد ضربان دهلیزی ۲۰۰ تا ۳۰۰ ضربه در دقیقه است. ایمپالس های الکتریکی به گره دهلیزی-بطنی هدایت می شوند.معمولا گره تعدادی از ایمپالس ها را بلوک کرده و بنابراین تمام ایمپالس های الکتریکی به بطن ها نمی رسند. ضربان بطنی ۱۰۰ تا ۱۵۰ ضربه در دقیقه است.

درمان طبی:

درمان علت های زمینه ساز
تحریک واگ: برای آهسته کردن ضربان قلب

داروها:
آنتی کواگولانت : مانند وارفارین؛ آسپیرین
ضدآریتمی:

  • بتابلاکرها مانند پروپرانولول؛ متوپرولول؛ آتنولول
  • بلوک کننده کانال کلسیمی: مانند وراپامیل و دیلتیازیم
  • دیژیتال
  • آمیودارون (استراحت قلب را طولانی میکند)
  • دیزوپیرامید (ایمپالس های عصبی را کند میکند)
  • پروکائین آمید

۶) فیبریلاسیون دهلیزی:

در فیبریلاسیون دهلیزی، سیگنال های الکتریکی از دهلیز تند و نامنظم شده و منجر به ضربان دهلیزی بیش از ۳۰۰ ضربه در دقیقه می شود.

ایمپالس های الکتریکی به گره دهلیزی بطنی منتقل می شود.گره ایمپالس ها را بلوکه می کند، بنابراین تمام ایمپالس های الکتریکی به بطن منتقل نمی شود. این ریتم سریع و نامنظم در دهلیز منجر به انقباض ضعیف و کاهش اثربخشی نیروی خون در بطن می شود. در نتیجه جریان خون به بدن کاهش میابد.

فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است موقت یا یک وضعیت دائمی داشته باشد.

علل و عوامل موثر

نارسایی قلب
COPD
هیپرتیروئیدیسم
سپسیس
امبولی ریه
تحریکات دهلیزی
تنگی میترال و آئورت
جراحی بای پس کرونر یا آئورت
مصرف زیاد الکل
فیبریلاسیون دهلیزی ایدیوپاتیک
بیماری عروق کرونر
کاردیومیوپاتی
پریکاردیت

عوارض:

حمله قلبی
نارسایی قلب
بی کفایتی عروق کرونر
سنکوپ و کاهش سطح هوشیاری

درمان:

درمان وضعیت های زمینه ساز
داروهای مربوط به مبحث فلوتر دهلیزی
کاتتر گذاری: کاتتری در دهلیز چپ قرار داده میشود ؛ امواج به دیواره ی خلفی و دهلیز چپ برخورد کرده و باعث قطع مسیر الکتریکی می شود.

جراحی: با روش جراحی باز چندین برش روی دهلیز ایجاد میگردد تا مسیرهطای الکتریکی که باعث تولید فیبریلاسیون می شود؛ قطع شود.

۷) تاکی کاردی بطنی:

یک ریتم غیرطبیعی تند است که از بطن منشا می گیرد.فعالیت های دهلیزی معمولا در طی تاکی کاردی بطنی با فعالیت بطن نامربوط است.

سرعت ضربان از ۱۲۰ تا ۲۵۰ ضربه در دقیقه متفاوت باشد و کمپلکس QRS پهن وجود دارد.

تاکی کاردی بطنی معمولا در بیمارانی که بیماری های قلبی زمینه ای دارند، اتفاق می افتد و در افراد بدون بیماری های قلبی به ندرت اتفاق می افتد.

تاکی کاردی بطنی معمولا پیشرو فیبریلاسیون بطنی است و به عنوان یکی از شدیدترین دیس ریتمی ها درمان می شود.

علل و عوامل موثر:

بیماری های قلبی مانند ایسکمی میوکارد
انفارکتوس میوکارد
بیماری مادرزادی قلب
آنوریسم بطنی
اختلال عملکرد بطن چپ
بیماری های عروق کرونر
میوکاردیت ویروسی
مسمومیت با دیژیتال ها یا کینیدین
اختلالات الکترولیتی مثل سطح پایین پتاسیم و منیزیم و سطح بالای کلسیم
داروها مانند سمپاتومیمتیک ها، مت آمفتامین ها و کوکائین

علائم و نشانه ها:

درد سینه
اضطراب
تپش قلب
کاهش فشارخون
تنگی نفس
کاهش سطح هوشیاری

عوارض:

شوک
فیبریلاسیون بطنی/ایست قلبی

درمان:

درمان علت زمینه ای
داروها: ضد اریتمی مانند پروکائین آمید؛ آمیودارون؛ لیدوکائین.

۸) فیبریلاسیون بطنی

یک ریتم تند و نامنظم است که از بطن ها منشا میگیرد. فعالیت دهلیزی نامربوط به فعالیت بطنی است.

ریتم قلب به حدی سریع و آشفته می شود که قلب به عنوان پمپ کاملا غیرموثر می شود.خون دیگر به جلو حرکت نمیکند؛ بنابراین فشارخونی وجود نخواهد داشت.

بیمار هوشیاریش را از دست می دهد. اگر فیبریلاسیون درمان نشود، فرد ظرف چند دقیقه فوت خواهد شد.

علل و عوامل موثر:

بیماری های حاد یا مزمن قلبی
تاکی کاردی بطنی درمان نشده
عدم تعادل الکتریکی مثل سدیم، پتاسیم، کلسیم
مسمومیت با داروهای ضدآریتمی
شوک الکتریکی(برق گرفتگی)
هیپوترمی/هیپرترمی
وضعیت های قبل از آریتمی: سندرم طولانی شدن فاصله QT
آمبولی ریه
پنوموتوراکس فشاری و یا ناشی از ضربه

علائم و نشانه ها:

کاهش سطح هوشیاری
درد قفسه سینه
تپش قلب
تنگی نفس
مرگ ناگهانی

درمان:

طبی: احیا قلبی ریوی (CPR)
دفیبریلاسیون الکتریکی

حسین قالوندی

حسین قالوندی هستم، کارشناس پرستاری از دانشگاه علوم پزشکی اهواز و شاغل در بخش ICU میباشم. این وب سایت رو به خاطر علاقه ام به آموزش به بیمار و همچنین تحقق رویاهایی که مطمئنم بهشون میرسم درست کرده ام.

More Posts - Website

Tags

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.