انواع پانسمان پیشرفته در زخم بستر

فیلم شفاف:
پانسمان های فیلم پلی اورتان که از یک غشای نازک پوشش داده شده با یک چسب آلکرولیک ساخته شده و به دلیل شفافیت اجازه میدهد که زخم مورد بررسی قرار گیرد، نسبت به اکسیژن و بخار آب نفوذپذیر بوده اما محافظ در مقابل آلودگی محیط می باشد. باعث بهبود اتولیز شده و می تواند به عنوان پانسمان ثانویه برای درمان زخم با آلژینات و سایر پرکننده ها به کار رود و تا هفت روز نیز می تواند در جای خود باقی بماند. برای زخم های عفونی پیشنهاد نمی شود.اگر به عنوان پانسمان اولیه به کار رود برای زخم های نیمه ضخامت با ترشحات خفیف و یا بسته قابل استفاده می باشد. همچنین برای محافظت مناطقی از بدن که در معرض خطر اصطکاک و یا آسیب نوارچسب و باند قرار دارد نیز کاربرد دارد. برای پیشگیری از ایجاد تروما در برداشتن این پانسمان از روی پوست آسیب پذیر و شکننده باید دقت کافی اعمال گردد.

 

فوم:

ترکیبات و ساختارهای متفاوتی دارد اغلب شامل یک لایه پوشش فیلم پلی اورتان هیدروفیلیک است. باعث ایجاد محیط مرطوب برای زخم شده و نسبت به آب و گاز نفوذپذیر و عایق حرارت می باشد و می تواند ترشحات کم تا زیاد را جذب کند.جاذب ، غیر چسبنده به بستر زخم، مرطوب و بسیار راحت است. همچنین از آسیب پوست اطراف زخم جلوگیری می کند.
با فرم چسبی و غیرچسبی در دسترس می باشد. برای چندین روز می تواند در جای خودش باقی بماند که بستگی به انواع فوم و میزان ترشحات خواهد داشت. گروهی از انواع فوم وجود دارد که برای افزایش میزان جذب و کنترل عفونت با برخی ترکیبات مانند آلژینات کلسیم ،آلژینات سدیم یا نقره آغشته شده است. این فوم های آغشته برای طیف وسیعی از زخم حاد و مزمن شامل پانسمان های بعد از جراحی و زخم های با اگزودای شدید و یا برای بستن حفره زخم های عمیق مانند زخم بستر به کار برده می شود. پانسمان فوم برای زخم های فشاری درجه دو اگزوداتیو و یا درجه سه و نیز بر روی زخم های فشاری دردناک توصیه میشود. همچنین از آن برای پیشگیری از بروز زخم فشاری در نواحی در معرض فشار و نیروی برشی نیز استفاده میشود. نکته قابل توجه عدم استفاده از قطعات کوچک منفرد این پانسمان در زخم های فشاری عمیق و اگزوداتیو می باشد.

 

ورقه سیلیکون ژل:

به عنوان یک پانسمان تماسی نیمه تراوا یا به عنوان یک لایه تماسی در یک پانسمان به کار می رود مانند مپیلکس، غشای فوم پلی اورتان که با یک لایه سیلیکون نرم پوشیده شده است و منطبق با شکل آن حفاظت از پایه زخم را به عهده دارد. ورقه های سیلیکون می توانند تا هفت روز بر روی زخم باقی بماند و نیز می تواند همراه با یک پانسمان ثانویه مثلا همراه با درمان فشار منفی زخم به کار رود. زمانی که با فشار ترکیب شود به پیشگیری از اسکار هیپرتروفیک کمک می کند و در طیف وسیعی از زخم های حاد و مزمن به کار می رود. معمولا از ورقه های سیلیکن برای پیشگیری از بروز زخم فشاری در مناطقی از پوست که در معرض فشار بوده و شکننده و آسیب پذیر است مورد استفاده قرار می گیرد. طی مطالعه ای که توسط والش و همکارانش در ایالت متحده سال ۲۰۱۲ انجام گرفت نشان داده شد استفاده از فوم سیلیکون در ناحیه ساکروم بیماران ICU توانست به طور معنا دار باعث کاهش بروز زخم فشاری گردد. این پانسمان با جذب رطوبت و افزایش تحمل نسبت به فشار و نیز کاهش نیروهای برشی در ناحیه ساکرال موجب پیشگیری از زخم های فشاری گردید.

 

هیدروژل:

شامل شبکه هایی از پلیمرهای آب دوست پیوند یافته مانند نشاسته ، سلولز یا سایر پلی ساکاریدهای گیاهی یا حیوانی تشکیل شده است که حاوی ۹۶% آب میباشد و محیط مرطوبی را برای زخم ایجاد می کند. بسته به ترکیباتی که دارد می تواند ترشحات را جذب کند اما اغلب آب رسان بوده جذب کمی داشته و برای زخم های خشک به کار می رود و برای زخم های ترشح زیاد موثر نمی باشد. به صورت پد و فرم های غیر منظم و غیر چسبنده در دسترس است. به راحتی قابل تعویض می باشد و در مقایسه با سایر پانسمان های سنتتیک به تعویض بیشتری نیاز دارد. از این پانسمان می توان در زخم های فشاری کم عمق با حداقل اگزودا غیر عفونی و دارای بافت گرانوله استفاده نمود.

 

هیدروکلوئید:
شامل عوامل ژل شکل، ژلاتین ، پکتین، سدیم کربکسی، متیل سلولوز و پلی ایزوبوتیلن می باشد.چسبنده، جاذب، مانعی غیر قابل نفوذ با شکل های متنوع می باشد. دبریدمان اتولیتیک را تسهیل می کند و برای زخم های نیمه ضخامت و تمام ضخامت میتواند همراه با سایر پانسمان ها به کار رود. کاربرد راحتی داشته و بعد از چند روز از جای خودش برداشته می شود و زمانی که در تماس با اگزودای زخم قرار می گیرد به شکل ژل درمی آید. معمولا در زخم های فشاری درجه دو تمیز و یا درجه سه غیر عفونی و کم عمق به کار می رود. همچنین از این پانسمان برای پیشگیری از زخم فشاری در نواحی تحت فشار نیز استفاده می شود.
هیدروفیبر:

این پانسمان ها از الیاف سدیم کربکسی متیل سلولوز ساخته شده است که در تماس با اگزودای زخم از فرم ورقه خشک به ورقه ژل نرم تبدیل میشود و این تغییر شکل زمان تعویض آن را مشخص می نماید. محیط مرطوب زخم را حفظ می کند و می تواند تا هفت روز باقی بماند. به پانسمان ثانویه نیاز دارد و برای زخم های با اگزودای کم نباید به کار برده شود.

 

آلژینات کلسیم:

این پانسمان از کلسیم یا نمک های سدیم – کلسیم پلی ساکارید طبیعی مشتق از جلبک دریایی قهوه ای ساخته می شود. زمانی که آلژینات در تماس با سدیم موجود در اگزودای زخم قرار می گیرد ژلی آبدوست تولید می شود که بیست برابر وزن خود می تواند آب جذب نماید و به زخم نمی چسبد. تا هفت روز می تواند در جای خود باقی بماند. اگر پانسمان هنوز خشک باشد نیاز به تعویض ندارد. برای زخم های با اگزودای متوسط تا شدید به کار می رود و برای اینکه پانسمان در جای خودش باقی بماند و از خشک شدن آلژینات پیشگیری شود، به یک پانسمان ثانویه مانند فیلم نیاز دارد. در زخم های فشاری عفونی همزمان با درمان مناسب عفونت مورد استفاده قرار می گیرد.

 


 

آنتی میکروبیال موضعی:

کلرهگزیدین:

که در اشکال مختلف در دسترس می باشد و رایج ترین فرم آن کلرهگزیدین گلوکونات می باشد و اغلب برای شستشوی زخم های فشاری به کار میرود.
ید:

به عنوان یک آنتی باکتریال قرن هاست که از آن استفاده میشود. اشکال مدرن آن با پلیمر ها ترکیب می شود، به عنوان مثال پوویدین آیداین و کادگزومر آیداین که آزاد سازی یود آهسته ای دارند . استفاده از ید در افرادی که دچار حساسیت به ید بوده و یا اختلال تیروئید دارند و یا نوزادان منع می گردد.
– مش ورقه ای بتادین:

گاز ویسکوزی است که با یک پایه الکلی پلی اتیلن گلیکول اغشته است و حاوی بتادین ۱۰% است.
– کادزومر ایداین:

ترکیبی از یک پلیمر پلی ساکاریدی و ید در غلظت کم ۹% ، زمانی که بر روی زخم استفاده می شود اگزودا در ساختار پلیمری جذب می شود و به شکل یک ژل در می آید که اجازه می دهد ۹% ید طی ۷۲ ساعت آزاد شود. ژل حاصل از این فرم دبریدمان اتولیتیک را تسهیل می نماید. در زخم های فشاری با اگزودای متوسط تا شدید به کار می رود، نکته قابل توجه اجتناب از استعمال کادزومر ایداین در زخم های فشاری با حفره های وسیع که نیاز به تعویض روزانه پانسمان دارند می باشند.

 

سیلور:

کاتیون های نقره اثر آنتی باکتریال قوی دارند و نقره به قسمت های مختلف سلول باند شده و با آسیب به دیواره سلول باکتری و سایر قسمت های آن سبب مرگ باکتری می شوند ، از این رو استفاده طولانی مدت این نوع پانسمان اجتناب شود زیرا ممکن است در دراز مدت به سلول های بافت سالم نیز صدمه وارد کنند. اغلب نقره موجود در پانسمان ها به تدریج و به آهستگی آزاد می شوند . استفاده از پانسمان های نقره برای زخم های در حال عفونت و یا شدیدا عفونی به کار می رود.
– هیدروژل نقره: برای زخم های فشاری با ترشحات کم به کار می رود که به طور همزمان به دبریدمان و آنتی باکتریال نیاز دارد.
– آلژینات نقره: برای زخم های فشاری با ترشحات متوسط تا شدید به کار می رود که به طور همزمان به آنتی باکتریال نیاز دارد.
عسل درمانی: عسل خاصیت آنتی باکتریال دارد . این اثر به خاطر پراکسیدهیدروژن حاصل از فعالیت آنزیمی گلوکز اکسیداز می باشد.
– ژل یا پماد عسل:

در زخم های سینوسی و حفره ای مورد استفاده قرار می گیرد و یا نواحی که پانسمان های آلژینات و فیبری به سختی قابل جای گذاری است. به طور کلی در زخم های با ترشحات کم موثرتر می باشد.
– گازهای آغشته به عسل: سنتتیک ، ریزبافت، غیرچسبنده، با قدرت جذب پایین که در زخم های فشاری درجه دو و سه با ترشحات کم تا متوسط به کار میرود.
– ورقه ژل عسل: شامل ترکیبی از عسل و سدیم آلژینات می باشد با سطوح نامتقارن و زخم های حفره ای مطابقت دارد. به طور کلی بر زخم های با اگزودای کم موثر می باشد.
– عسل آغشته به آلژینات کلسیم: برای زخم های حفره ای با ترشحات متوسط تا زیاد مفید می باشد.


پانسمان های بیولوژیک:

پروتئاز:
– پروموگران: این پانسمان برای افزایش فعالیت پروتئولیتیک زخم به کار می رود.این پانسمان از یک زمینه یخ خشک استریل و سلولز بازسازی شده اکسیده ساخته شده است. ماتریکس در تماس با اگزودای زخم به ژل زیست تخریب پذیر تبدیل می شود. این ژل باند می شود و پروتئاز های زخم را غیر فعال می کند.
اسکافولد:

داربست ها یک ساختار سه بعدی هستند که دارای یک ساختار سفت و سخت از نانو و میکروتوپوگرافی است که میتواند از مواد طبیعی یا مصنوعی تولید شده باشد. داربست ها نفوذ سلول های فیبروبلاست ها و کراتینوسیت ها از طریق منافذ با اندازه های قابل کنترل تسهیل می کند. در حالت ایده ال یک داربست ماتریکس بافت طبیعی را تقلید می کند.
ساختار قابل جذب آن در زمان مناسب حل می شود و اجازه میدهد بلوغ بافت جدید در طی این زمان در محل زخم رخ دهد.داربست ها می توانند فاقد سلول باشند و یا فاکتورهای رشد، سلول های بنیادی و پروتئین های ساختاری باشند که ترمیم زخم و رشد بافت جدید را تسریع می نمایند. همچنین داربست ها می توانند با استفاده از پلیمر های طبیعی و یا سنتتیک تولید شوند.
– چیتوسان:

یک داربست طبیعی است که از کیتین(پروتئین ساختاری) موجود در اسکلت خارجی سخت پوستان استخراج می شود.
– کلاژن:

یکی دیگر از داربست های طبیعی است که میتواند رسوب فیبرهای کلاژن سازماندهی شده را افزایش دهد در نتیجه ترمیم زخم را بهبود می دهد. برای زخم های فشاری درجه سه و چهار که التیام نیافته اند به کار می رود.
پلی ساکاریدهای حاصل از منابع گیاهی نیز برای داربست های هیدروژلی مورد استفاده قرار می گیرند. شایع ترین ترکیبات مورد استفاده برای داربست های سنتتیک، پلیمرهای زیست سازگار بر پایه اسید های لاکتیک و گلیکولیک و پلیوینیل الکل می باشند.از غشاهای پلیمری در درمان زخم های فشاری درجه دو و سه کم عمق استفاده می شود.

حسین قالوندی

حسین قالوندی هستم، کارشناس پرستاری از دانشگاه علوم پزشکی اهواز و شاغل در بخش ICU میباشم. این وب سایت رو به خاطر علاقه ام به آموزش به بیمار و همچنین تحقق رویاهایی که مطمئنم بهشون میرسم درست کرده ام.

More Posts - Website

نویسنده: حسین قالوندی

حسین قالوندی هستم، کارشناس پرستاری از دانشگاه علوم پزشکی اهواز و شاغل در بخش ICU میباشم. این وب سایت رو به خاطر علاقه ام به آموزش به بیمار و همچنین تحقق رویاهایی که مطمئنم بهشون میرسم درست کرده ام.

1 thought on “انواع پانسمان پیشرفته در زخم بستر”

  1. میشه درمورد Integra Dermal Regeneration Template مطلب بذارید؟ سنتتیک هست یا بیولوژیک؟ و کجا میتونم مطالب خلاصه در موردش بخونم تا با دسته بندیش در اوناع پانسمان زخمها آشنا بشم؟
    ممنون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.